Hướng dẫn sử dụng máy hàn Tig và cách lắp đặt đúng kỹ thuật

Máy hàn Tig (TIG - Tungsten Inert Gas) là một trong những phương pháp hàn phổ biến nhất hiện nay, nổi bật với khả năng tạo ra các mối hàn chất lượng cao, sạch sẽ và thẩm mỹ. Để khai thác tối đa tiềm năng của thiết bị này, việc nắm vững cách lắp đặt và sử dụng máy hàn Tig đúng kỹ thuật là vô cùng quan trọng. Bài viết này sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết, giúp bạn thực hiện các thao tác một cách an toàn và hiệu quả.

Cấu tạo và cách đấu dây máy hàn Tig

Trước khi đi vào chi tiết cách sử dụng máy hàn Tig, chúng ta cần hiểu rõ cấu tạo cơ bản của máy. Với ví dụ minh họa là máy hàn Jasic Tig 200S W221, các bộ phận chính ở mặt trước bao gồm:

• Công tắc nguồn
• Nút điều chỉnh dòng hàn
• Công tắc điều chỉnh thời gian trễ khí
• Đèn báo OC (Overload protection)
• Đầu nối điện cực hàn
• Công tắc cò trên mỏ hàn
• Ngõ cắm kẹp mass

Phía sau máy hàn Tig thường có:

• Đầu nối dây dẫn khí
• Đầu nối đất (Dây nối đất giúp đảm bảo an toàn, tránh rò điện và giật).

Các bước kết nối máy hàn Tig

Việc kết nối máy hàn Tig cần được thực hiện cẩn thận để đảm bảo an toàn và hiệu suất hoạt động:

1. Kết nối điện cực hàn: Nối đầu dây điện cực hàn vào đầu nối tương ứng trên máy. Sử dụng mỏ lết để siết chặt, tránh tình trạng rò khí hoặc lỏng lẻo.

   

2. Kết nối kẹp mass: Cắm ngõ cắm kẹp mass vào đầu nối tương ứng trên máy.
3. Kết nối mỏ hàn (cò): Nối công tắc cò của mỏ hàn vào vị trí đã được đánh dấu.
4. Kết nối khí Argon: Máy hàn Tig thường sử dụng khí Argon để bảo vệ mối hàn. Đồng hồ đo áp suất khí sẽ được kết nối với bình khí Argon. Dây dẫn khí từ bình Argon sẽ được lắp vào đồng hồ đo. Cuối cùng, lắp đầu dây dẫn khí vào cổng dẫn khí phía sau máy hàn Tig. Sử dụng tua vít để siết chặt đầu dây khí vào máy, đảm bảo không có rò rỉ khí.

   

Trong quá trình lắp đặt, việc kiểm tra kỹ các mối nối là cực kỳ quan trọng, ít nhất 2 lần, để đảm bảo chúng đã được kết nối chắc chắn và tránh rò rỉ khí.

Hướng dẫn sử dụng máy hàn Tig đúng kỹ thuật

Sau khi hoàn tất việc lắp đặt, bạn có thể tiến hành các bước sử dụng máy hàn Tig:

Thao tác trước khi hàn Tig

1. Kiểm tra lại các kết nối: Đảm bảo tất cả các mối nối (điện cực hàn, kẹp mass, dây khí) đã được lắp đặt đúng khớp, chắc chắn và không có rò rỉ. Kiểm tra xem các van trên bình khí đã đóng hoàn toàn trước khi bắt đầu.
2. Chuẩn bị khu vực hàn: Đảm bảo vị trí hàn thông thoáng, sạch sẽ, tránh xa các vật liệu dễ cháy nổ.
3. Mở van và điều chỉnh khí: Mở van nước làm mát (nếu có) và từ từ mở van khí Argon. Điều chỉnh lưu lượng khí làm mát ở mức 5-8 lít/phút và áp suất khí bảo vệ từ 1-3 kg/cm³.

   

4. Kiểm tra dòng khí: Bật/tắt van khí và bấm công tắc trên mỏ hàn để kiểm tra sự lưu thông của khí Argon.
5. Điều chỉnh thông số hàn:
   • Thiết lập dòng hàn (Ih) phù hợp với vật liệu và độ dày cần hàn.
   • Chọn chế độ hàn phù hợp: Tig AC (hàn nhôm, magie), Tig DC (hàn thép, inox, đồng), hoặc chế độ xung (pulse) để kiểm soát nhiệt tốt hơn, đặc biệt khi hàn kim loại mỏng.
   • Cài đặt thời gian trễ khí (post-flow time): Khoảng thời gian khí bảo vệ tiếp tục cấp sau khi hồ quang tắt để làm nguội mối hàn.
6. Chuẩn bị cầm mỏ hàn: Cầm chắc mỏ hàn Tig trên tay, sẵn sàng thao tác trước khi bật máy.

Thực hiện hàn Tig

Có ba phương pháp chính để gây hồ quang khi sử dụng máy hàn Tig:

• Phương pháp quẹt: Quẹt đầu điện cực vào vật hàn để tạo hồ quang. Phương pháp này dễ thực hiện nhưng không phù hợp với kim loại mỏng vì có thể gây thủng.
• Phương pháp chạm/nhấc (Chấm bon): Chạm nhẹ đầu điện cực vào vật hàn rồi nhấc lên ngay để mồi hồ quang. Phương pháp này đòi hỏi kỹ thuật cao hơn, thích hợp để hàn kim loại mỏng.
• Mồi hồ quang bằng cao tần (High Frequency - HF): Sử dụng dòng điện cao tần (khoảng 4.5 - 6 KVA) để mồi hồ quang mà không cần chạm điện cực vào vật hàn. Đây là phương pháp phổ biến và tiện lợi nhất, đặc biệt hiệu quả khi hàn vật liệu dày hoặc cần độ chính xác cao.

Trong quá trình hàn, hãy di chuyển mỏ hàn một cách đều đặn và giữ khoảng cách hồ quang ổn định để tạo ra mối hàn đẹp mắt và chắc chắn. Đối với những người mới làm quen, hướng dẫn sử dụng máy hàn Tig không dùng khí có thể không phải là lựa chọn tối ưu, vì khí bảo vệ đóng vai trò then chốt.

Tắt máy hàn Tig sau khi hàn xong

Sau khi hoàn thành công việc, việc tắt máy đúng trình tự là rất quan trọng để bảo vệ thiết bị và đảm bảo an toàn:

1. Đóng chặt van khí bảo vệ trên bình khí Argon.
2. Tắt công tắc nguồn của máy hàn Tig.
3. Tắt nguồn hệ thống làm mát nước (nếu có).
4. Rút tất cả các đầu nối và cất giữ phụ kiện gọn gàng.

Việc tuân thủ các bước này không chỉ giúp kéo dài tuổi thọ của máy hàn Tig Jasic 250s hay các model tương tự, mà còn đảm bảo an toàn tối đa cho người sử dụng. Nếu bạn đang tìm hiểu về hướng dẫn sử dụng máy hàn Tig 200a, các nguyên tắc cơ bản này đều áp dụng tương tự.